De digitale bibliotheek

Vooreerst een welgemeende "dank u" aan onze lezers. Volgens de website van Metatale behoren we tot de 100 invloedrijkste blogs van Vlaanderen en dat hebben we natuurlijk aan onze invloedrijke lezers te danken ! Dat maakt het competitiebeest in ons wakker en volgend jaar willen we nog beter doen. Maar dan moeten we als goed voornemen voor 2008 misschien wat meer in de pen kruipen ;-)

(trouwens t.a.v. de analisten van Metatale : de bak Duvel is onder weg)
Dinsdag was ik uitgenodigd door de bibliotheken van de Vlaamse overheid om een presentatie te houden over het beheer van digitale collecties. Mijn presentatie probeerde in een kort tijdsbestek zoveel mogelijk elementen van een digitale bibliotheek te belichten : van het technologische tot het sociale luik van zo'n bibliotheek, van repositories tot web2.0. Op slideshare vind je een versie die de 90 pagina's overstijgt, maar wees gerust : die heb ik "live" wel een pak ingekort.


Daarna kwamen de mensen van de Informatheek van het Vlaamse Parlement met hun verhaal uit de praktijk. Met hun no-nonsense aanpak timmeren ze reeds vele jaren aan de weg om digitale content beschikbaar te stellen. Met een schitterende portaal tot gevolg. Verwacht geen technologische tierlantijntjes, maar een aanbod op maat van de klant. De vraaggestuurde Delphi-aanpak (www.bronnenwijzer.be) in een niet openbare bibliotheek. Een typerende annekdote was hoe de uitbouw van website van het Vlaams Parlement tegen hun zin in hun maag gespitst werd, maar dat blijkt nu enorme kansen te bieden voor de verdere aanpak van de digitale content.

De organisatoren hadden de bedoeling met deze eerste bijeenkomst een leermoment te bieden, maar nog meer om de collega's aan te zetten tot netwerken. De receptie en de broodjes achteraf werden in elk geval door iedereen gesmaakt en verschillende contacten werden gelegd. De eerste, belangrijke stap naar de uitbouw van een digitale bibliotheek (in welke vorm dan ook ook) voor de Vlaamse overheid werd gezet : iedereen meekrijgen in het verhaal. Deze bottom-up strategie heeft alvast een grotere kans op slagen dan het zoveelste masterplan. Veel bibliotheken kunnen immers nu reeds verschillende innovaties op hun conto schrijven, de niet-academische Vlaamse repositories zijn bijvoorbeeld allemaal te vinden in bibliotheken van de Vlaamse Overheid. Know-how en enthousiasme in overvloed. Hou deze bibliotheken in het oog ...

Titanenstrijd in 2008

Het wordt leuk trendwatchen in 2008. De titanen zijn opgewarmd en klaar voor de ring. De tent zit tot de nok gevuld.

Met aan de rechterkant van de ring: Wikipedia.
Wikipedia start eigen zoekmachine WikiSearch.
Aan de linkerzijde: Google.
Google start met eigen encyclopedie Knol

Een encyclopedie maakt een zoekmachine en een zoekmachine maakt een encyclopedie. De Web2.0-gemeenschap tegen een van de grootste bedrijven op de informatiemarkt. Interessant.

Jarenlang waren Microsoft en Apple een geliefd twistonderwerp aan de toog. Maar de echte 'personal computer' is al een tijdje naar het achterplan verschoven ten voordele van online opslag en kennisdeling. Ook net bij het begin van 2008 lees ik dat Bill Gates het strijdtoneel verlaat...

Afbeeldingen gebruiken in presentaties en op het web

Om een presentatie, een website of blog te verfraaien zijn afbeeldingen en foto's onontbeerlijk. Toch kan je niet zomaar bestaande afbeeldingen overnemen. Hier spelen namelijk twee rechtsprincipes : het auteursrecht (copyright) en het afbeeldingsrecht (privacy). Je moet dus toestemming hebben van de auteur en de personen die afgebeeld worden. Dit allemaal uitzoeken kost tijd en geld. Je kan overwegen het risico te nemen omdat het een presentatie betreft voor een kleine groep, maar voor je het weet staat je presentatie op Slideshare.

Je kan natuurlijk ook creatief aan de slag met een tekenprogramma, scanner of fototoestel. Er is natuurlijk het bestand van afbeeldingen binnen MS-Office, maar o zo afgezaagd. Met enkele trucjes vind je makkelijk afbeeldingen en foto's terug die je mag gebruiken (met of zonder enige restricties).

Als je naar de Wikipedia surft, tref je de link aan naar Wikimedia commons, een database met foto's en afbeeldingen die vallen onder de GNU Free Documentation License. Dit is een copyright-licentie die stelt dat je de afbeeldingen vrij mag herbruiken.

Iets complexer zijn de Creative Commons : een set van auteursrechten die beheerd wordt door een internationale non-profitorganisatie.
Op de site vind je enkele databanken met allerhande media die je mag gebruiken onder bepaalde voorwaarden (bijv. niet voor commercieel gebruik, naamsvermelding, ...). Wat Creative Commons zijn vind je uiteraard uitgelegd op hun website en ze hebben daar ook enkele fijne video's met tekst en uitleg.

Ook op de bekende foto-databank Flickr vind je een link naar afbeeldingen met een creative commons-licentie.