De kleren van de Bib

Op vrijdag 1 oktober 2010 hield het Antwerps Bibliotheekcentrum Vrieselhof een gesmaakte studiedag over informatiebemiddeling in openbare bibliotheken. Maarifa mocht ondermeer het toekomstbeeld van die informatiebemiddeling schetsen. Hieronder vindt u de slidecast van deze presentatie.

Over toiletten en andere wetenswaardigheden

Mijn collega Jo Cooymans onderzocht meer dan 1000 vragen die tientallen Antwerpse bibliotheken logden, naar aanleiding van onze cursus informatiebemiddeling en dat levert enkele opmerkelijke resultaten op. Zijn bevindingen :

De grote meerderheid van de vragen (56,7%) gaat over de werking van de bibliotheek. Klanten stellen zich blijkbaar (nog steeds) verschrikkelijk veel vragen over de openinguren, de plaatsing van de collecties, het reglement en de toepassing ervan… Dit is toch wel interessante informatie waarmee we als bibliotheek aan de slag moeten. Er zijn heel wat middelen om ervoor te zorgen dat de klant de openingsuren en sluitingsdagen kent. Of weet wat de tarieven zijn, hoe het met de reserveringen, verlengingen en boetes zit enz. Deze vragen via een uitgekiende en overvloedige communicatie voor zijn, zal een goeie indruk maken op ons cliënteel en tijd vrijmaken voor het betere werk.

Uiteraard zou het stroomlijnen en vereenvoudigen van de werking van de bibliotheken niet zonder effect zijn. Al was het maar voor de promotie en marketing en hun onderlinge afstemming.
Een tweede erg grote groep vragen (26,5%) kan met een grondige consultatie van de catalogus opgelost worden. Maar bibklanten kunnen of doen dat blijkbaar niet (voldoende) zelf. Daar is dus ook nog werk aan de winkel. Om klanten uit te leggen hoe ze dingen opzoeken, hen helpen bij hun zoekacties en waarom niet de catalogi toegankelijker maken. Misschien kunnen we alvast beginnen met ervoor zorgen dat elke bibliotheekmedewerker zelf de finesses van de eigen catalogus door en door kent en kan gebruiken. Wat je zelf duidelijk beheerst, overbrengen is een grote troef bij service en bij klantenbinding.

16,8% zijn ‘echte’ informatievragen. Hierbij wil de klant meer weten over…, wil hij iets (bij)leren, of wil hij ‘gewoon’ een goed boek, cd, dvd…. Een goeie communicatie kan de vraag uitklaren, de context duidelijk maken….en uiteindelijk tot een bevredigend antwoord leiden. Maar dan moet de bibliotheekmedewerker hierop wel ingesteld en hiervoor opgeleid en vrijgesteld zijn. Hij moet de tijd krijgen en (helpen) zoeken tot zijn ‘prioriteit’ maken. 2,4% van de informatievragen zijn gericht op activiteiten die de klant wil bijwonen. Of contacten met personen, diensten en organisaties die hij/zij wil leggen. Ook vragen naar opleidingen en cursussen scoren goed.

De meest gestelde vraag in de Antwerpse bibliotheken is: “Waar is het toilet, aub?”. Met de varianten: “Hebt u een toilet” en “Is er een toilet aub?”. Het toont aan dat de signalisatie nog vaak ontoereikend is, en dat daar nog werk aan de winkel is om klanten letterlijk de weg te wijzen.

Nu nagenoeg alle Antwerpse bibliotheekbaliemedewerkers de basisopleiding van de cursus "informatiebemiddeling" achter de rug hebben, moeten we ons ontfermen over de implementatie. Daarom gaan we binnenkort ter plekke nagaan hoe we interessante trucs, tips, hulpmiddelen, technieken, procedures… in de praktijk kunnen brengen. Dat doen we best geleidelijk aan, doordacht en consequent. En we betrekken er best alle (balie)medewerkers bij.

In 2010 willen we ook op het electronisch leerplatform Vrieselhof Dokeos kleine vervolgstukjes plaatsen waarin de baliemedewerkers hun kennis van bronnen en zoekmethoden kunnen opfrissen en updaten.

Jo Cooymans

Web 2.0 : overdaad loont

Terug van nooit echt weggeweest. Enkele hectische weken hielden mij van deze blog af. Ondermeer Web 2.0 zorgde voor korte nachten.

Twee weken geleden was ik opnieuw te gast bij Socius, het steunpunt van socio-culturele verenigingen, die een herneming bracht van hun studiedag “Verenigd op Web 2.0”. In april hadden ze veel mensen moeten weigeren wegens een overdonderend succes. Jaja, web 2.0 is booming business in de (socio-) culturele sector en de aanpak van Socius lijkt aan te slaan. De studiedag is dan ook maar een eerste aanzet van een heel traject. Het wordt een eigen versie van “23-things” dat door Rob Coers voor ons taalgebied werd aangepast. Elke week dienen de deelnemers enkele opdrachten te volbrengen in het geleidelijk ontplooiende leerpad. Learning by doing, wat voor deze inhouden de beste aanpak is. Van mijn presentatie verschijnt binnenkort een slidecast op hun side.

Vorige week was ik twee maal te gast bij CultuurLokaal, het steunpunt van de culturele centra en binnenkort ook van de bibliotheken door hun fusie met het VCOB. De eerste maal voor een interne vorming voor hun dynamische ploeg en de tweede maal voor een workshop op hun Junitoer, hun jaarlijks studie- en netwerkevenement voor de cc's en bibs. Daarvoor hadden ze diverse locaties in Brugge ter beschikking vanuit de uitvalsbasis van de statige Stadsschouwburg. Zelf mocht ik mijn ding doen in de schitterende zaal van het Groeningemuseum (de oude Vlaamse meesters !).

Hieronder vind je mijn presentatie :

| View | Upload your own

Openbare bibliotheken zetten hun eerste schreden op het interactieve pad, maar web 2.0 is voorlopig nog niet doorgebroken in de Vlaamse culturele centra. Ik kende bijvoorbeeld enkel het voorbeeld van CC Berchem, die artiesten liet bloggen over hun projecten. Helaas is de site onlangs aangepast en werden de blogs verwijderd. Buiten de cc's vind je een good-practice bij het theaterhuis het Paleis, rond participatie van jongeren bij cultuurprojecten. Ik was dan ook verheugd kennis te maken met het CC van Dilbeek dat reeds twee jaar bouwt aan een mediaplatform voor jongeren.

Maandag mocht ik met de “groten” aan tafel (Duval-Guillaume, Insites, De Standaard online, ...) voor een debat over communicatie en Web2.0 voor een Kluwer-publicatie . Het werd een geanimeerd gesprek, maar over de grond van de zaak bleken we het eens te zijn. De conclusies verkap ik eventjes niet, maar kun je binnen enkele weken nalezen in Ad Rem.

Vrijdag bracht ik in Leuven voor het Streekgericht Bibliotheekbeleid van de provincie Vlaams Brabant een workshop rond "informatiebemiddeling in de bibliotheek" met een sterke 2.0-inslag. Terwijl ik tot vorig jaar soms enorme weerstanden ondervond in de koppeling van interactieve webdiensten en informatiebemiddeling (“hebben beiden wel iets met elkaar te maken?”), was deze groep vanaf de eerste aanzet mee in de nieuwe denkwijzen en methodieken. Een kentering in het denken of toevallig een visionaire groep ?

De presentatie :

| View | Upload your own

En ondertussen ligt mijn draftversie van mijn masterproef over de “Informatiekaart” te blinken. Sorry, professor, als de drukte de komende maand meevalt, zal die in augustus afgewerkt zijn. Een andere deadline heb ik intussen gehaald : naar aanleiding van mijn presentatie op het ABD-BVD-congres (zie een vorige post) heb ik een artikel geschreven over hetzelfde onderwerp voor “Bladen voor Documentatie”. Dat hielp alvast om enkele redeneringen op een rijtje te plaatsen.
We gaan er eens werk van maken zie ...